Weerbaar onderwijsrecht

In zijn inaugurele rede Weerbaar Onderwijsrecht, uitgesproken op 16 januari 2026 aan de Radboud Universiteit, staat Stefan Philipsen stil bij de toekomst van artikel 23 Grondwet. Daarbij vertrekt hij vanuit het perspectief van weerbaarheid. Weerbaarheid drukt het vermogen uit van een (systeem van) rechtsnorm(en) om verzet tegen de inhoud van die norm(en) te weerstaan. Voor zover het over artikel 23 Grondwet gaat, komt dat verzet in de vorm van pogingen de grondwetsbepaling te herzien of wezenlijke elementen ervan te negeren. Een voorwaarde voor weerbaarheid in deze zin is dat artikel 23 Grondwet als een legitieme regulering van het overheidsgezag op het terrein van het onderwijs wordt beschouwd. Daarvoor is het noodzakelijk dat artikel 23 Grondwet het vermogen bezit gerechtvaardigde veranderende maatschappelijke verwachtingen ten aanzien van het onderwijs te accommoderen. Aan de hand van drie perspectieven op artikel 23 Grondwet maakt Philipsen in deze rede inzichtelijke dat niet alles wat aan artikel 23 Grondwet raakt ook onmiddellijk als een aanval op het grondwettelijke onderwijsartikel moet worden beschouwd. Stefan Philipsen is bijzonder hoogleraar Onderwijsrecht aan de Radboud Universiteit Nijmegen, kroonlid van de Onderwijsraad en senior raadadviseur Staats- en Bestuursrecht bij de directie wetgeving en juridische zaken van het ministerie van Justitie en Veiligheid.